PHÂN TÍCH
Tách văn bản ra. Tìm bằng chứng. Xác lập điều thật sự hiện diện trong văn bản.
Giai đoạn 1: PHÂN TÍCH cung cấp toàn bộ kiến trúc giảng dạy để tháo gỡ một văn bản trước khi đưa ra bất kỳ phán đoán hay lập luận nào.
Giai đoạn này xác lập điều gì được nêu rõ ràng, điều gì có thể suy ra, và những chi tiết văn bản nào sẽ về sau hỗ trợ cho đánh giá và lập luận.
Kiến trúc của giai đoạn
Thao tác nhận thức
Phân rã các yếu tố văn bản để thiết lập sự hiểu biết khách quan.
Bậc Bloom
3 (Phân tích)
Mục tiêu chính
Phân rã
Vị trí trong bài học
5–15 phút
Những gì học sinh được kỳ vọng thực hiện
Xác định nhân vật, bối cảnh và sự kiện cốt truyện với điểm tựa văn bản.
Phân biệt thông tin được nêu trực tiếp với suy luận ngầm.
Nhận ra điểm nhìn trần thuật và những lựa chọn thủ pháp của tác giả.
Nhận diện trạng thái cảm xúc và tâm lý của nhân vật bằng bằng chứng.
Xác định các chi tiết sinh thái và môi trường được cài trong bối cảnh.
Các loại câu hỏi dùng ở giai đoạn này
Gợi mở
Thiết lập hiểu biết nền: “Điều gì đang diễn ra trong cảnh này?”
Làm rõ
Phân biệt quan sát với suy luận: “Bằng chứng nào cho thấy nhân vật đang sợ?”
Cấu trúc
Làm lộ ra thủ pháp và ý đồ của tác giả: “Tác giả tổ chức thông tin này như thế nào?”
Sinh thái
Làm hiện lên các chiều kích sinh thái và môi trường trong bối cảnh.
Các khung câu dùng ở giai đoạn này
Phân tích
"Trong cảnh này, ___ đang diễn ra."
Bằng chứng
"Văn bản nêu / cho thấy / mô tả ___."
Suy luận
"Điều này gợi ra / hàm ý rằng ___."
Thủ pháp
"Tác giả dùng ___ để cho thấy ___."
Sinh thái
"Bối cảnh cho thấy mối quan hệ giữa ___ và môi trường bằng cách ___."
Một giai đoạn, các dải cấp độ khác nhau
Nền tảng / Phát triển (Pre-A1 đến A2)
Xác định ba dữ kiện về nhân vật chính trực tiếp từ văn bản. Nhân vật làm gì trong cảnh này? Những từ ngữ nào cho biết nhân vật đang cảm thấy gì?
Mở rộng / Làm chủ (A2 đến B2)
Bằng chứng nào cho thấy động cơ của nhân vật? Tác giả dùng ngôn ngữ như thế nào để bộc lộ xung đột nội tâm? Bối cảnh góp gì vào không khí của văn bản?
Nâng cao (B2 đến C1)
Phân tích điểm nhìn trần thuật và tác động của nó lên cách người đọc diễn giải. Thủ pháp chủ đạo của tác giả trong đoạn này là gì? Bối cảnh sinh thái vận hành như thế nào vượt lên khỏi vai trò phông nền?
Giai đoạn này được kiểm tra trong bài học như thế nào
Đánh giá
Loại đánh giá: Quan sát.
Đánh giá
Hình thức đánh giá: Di chuyển quanh lớp; ghi nhận học sinh nào phân biệt được thông tin hiển ngôn và hàm ngôn.
Đánh giá
Chuỗi hỗ trợ hình thành trong giai đoạn Phân tích: gợi mở hoặc điều hướng lại bằng các câu hỏi làm rõ.
Đánh giá
Chuẩn portfolio bao gồm phản tư lập luận sinh thái mỗi học phần từ Cấp độ 3 trở lên và tự đánh giá CEFR mỗi học kỳ.
Kiến trúc giảng dạy
Hoạt động trọng tâm: Đọc gần có hướng dẫn; giáo viên làm mẫu bằng think-aloud.
Hành động của giáo viên: Gợi mở hoặc điều hướng lại bằng các câu hỏi làm rõ.
Mở rộng sinh thái / Liên kết toàn chu trình
Thêm một câu hỏi Phân tích sinh thái trong mọi bài học. Từ Cấp độ 3 trở lên, quan sát thiên nhiên được ghi lại, và tối thiểu một câu hỏi phản tư sinh thái mỗi học phần là bắt buộc.
Chất lượng của phần Phân tích quyết định trực tiếp chất lượng các phán đoán ở giai đoạn Đánh giá. Phân tích là nền móng của toàn bộ lập luận về sau.
Ví dụ thực hành: tách quan sát khỏi suy luận
Giả sử một đoạn truyện kể rằng nhân vật đứng ngoài cửa lớp, nắm chặt quai cặp và chưa bước vào. Trước khi hỏi nhân vật có nhút nhát hay không, hãy yêu cầu người học ghi lại ba chi tiết được kể trực tiếp. “Đứng ngoài cửa”, “nắm quai cặp” và “chưa bước vào” là quan sát. “Nhân vật sợ bạn mới” là suy luận; đoạn truyện chưa xác nhận nguyên nhân đó. Người học cần đọc tiếp hoặc tìm thêm dấu hiệu để kiểm tra cách hiểu của mình.
Có thể chia giấy thành hai cột: văn bản nói gì và mình suy ra điều gì. Với mỗi suy luận, nối một mũi tên đến chi tiết làm căn cứ. Nếu không nối được, tạm giữ ý đó dưới dạng câu hỏi. Bài tập này giúp tránh biến một cảm giác ban đầu thành kết luận chắc chắn. Analyze tập trung xác định thông tin và mối liên hệ trong văn bản. Việc nhận xét hành động đúng hay sai thuộc bước Evaluate; chưa cần đưa phán xét vào bản ghi quan sát.